Μειωμένη κατεργασία

Ως μειωμένη ή αλλιώς ελάχιστη κατεργασία του εδάφους (reduced tillage, minimum tillage) χαρακτηρίζονται τα συστήματα καλλιέργειας τα οποία με την ολοκλήρωση της προετοιμασίας, αφήνουν τουλάχιστον το 30% της επιφάνειας του εδάφους καλυμμένο με φυτικά υπολείμματα από τη προηγούμενη καλλιέργεια. Για το σκοπό αυτό, χρησιμοποιούνται μηχανήματα που διαταράσσουν στον ελάχιστο απαραίτητο βαθμό το έδαφος, ώστε να επιτραπεί η σπορά των καλλιεργειών με τις παραδοσιακές σπαρτικές μηχανές και να βοηθηθεί η ανάπτυξη της καλλιέργειας, αποφεύγοντας συνάμα τις καταστροφικές επιπτώσεις της εντατικής κατεργασίας. Οπωσδήποτε, ΔΕΝ γίνεται αναστροφή του εδάφους που προκαλούν τα άροτρα.

Τέτοιου είδους μηχανήματα είναι διάφοροι τύποι καλλιεργητών (βαρείς καλλιεργητές, μέσοι καλλιεργητές, καλλιεργητές προετοιμασίας), μηχανήματα με δίσκους (δισκοσβάρνες, πολύδισκα) και διάφορα σύνθετα μηχανήματα που χρησιμοποιούν συνδυασμούς υνιών, δίσκων, δοντιών ή κυλίνδρων (πχ Terradisk). Μειωμένη κατεργασία μπορεί να γίνει και με περιστροφικές σβάρνες (βωλοκόποι ή σβωλοτρίφτες), όχι βέβαια αν έχει προηγηθεί όργωμα. Τα μηχανήματα αυτά ισχυοδοτούνται από το ΡΤΟ και μπορούν με ένα μόνο πέρασμα να προετοιμάσουν το έδαφος κάνοντας ήπια αναμόχλευση σε μέτριο βάθος (περίπου 10-15cm). Δεν συμβαίνει όμως το ίδιο και με τις φρεζες. Η φρέζα είναι ένα μηχάνημα που ασκεί έντονο θρυμματισμό στο έδαφος οδηγώντας συχνά σε κονιορτοποίηση και πλήρη καταστροφή των εδαφικών συσσωματωμάτων. Μαζί με το άροτρο, θεωρούνται από τα πλέον καταστροφικά μηχανήματα για τα εδάφη.

Στη χώρα μας, πολλοί παραγωγοί εφαρμόζουν ήδη τη μειωμένη κατεργασία, ιδίως σε χειμερινές καλλιέργειες για να συμπιέσουν το κόστος παραγωγής χωρίς όμως να γνωρίζουν ότι ταυτόχρονα, με αυτό τον τρόπο συμμετέχουν στην προστασία των εδαφών.