Μηδενική κατεργασία ή Ακατεργασία

Η μηδενική κατεργασία ή ακατεργασία του εδάφους (zero-tillage, no-tillage) είναι μια τεχνική που χρησιμοποιεί ειδικές μηχανές σποράς που έχουν την ικανότητα να σπέρνουν σε εδάφη που δεν έχουν δεχτεί καμιά μηχανική προετοιμασία. Οι μηχανές αυτές χαρακτηρίζονται ως σπαρτικές μη κατεργασίας ή σπαρτικές απ΄ευθείας σποράς (no-till, direct drillers, direct planters).

Η σπορά σε εδάφη που δεν έχουν υποστεί μηχανική προετοιμασία έχει να αντιμετωπίσει τρεις βασικές δυσκολίες.

	Πρόβλημα από τη μη κατεργασία του εδάφους	Λύσεις με τις μηχανές απευθείας σποράς
1	Τα φυτικά υπολείμματα που είναι συσσωρευμένα στην επιφάνεια του εδάφους στομώνουν τους μηχανισμούς τοποθέτησης του σπόρου των κλασσικών μηχανών διακόπτοντας συχνά την εργασία.	Οι μηχανές απευθείας σποράς διαθέτουν ειδικούς δίσκους ή και πρόσθετους μηχανισμούς (επιπλέον δίσκο, δάκτυλα κ.α.) που κόβουν και απομακρύνουν αποτελεσματικά τα φυτικά υπολείμματα από τη γραμμή σποράς.
2	Ένα έδαφος που δεν έχει υποστεί μηχανική αναμόχλευση εμφανίζει υψηλή συνοχή και είναι δύσκολο για το μηχανισμό διάνοιξης της αυλακιάς να διεισδύσει και να δημιουργήσει το αυλάκι που θα πέσει ο σπόρος.	Οι μηχανές απευθείας σποράς είναι ιδιαίτερα βαριές για να ασκούν ικανή πίεση και να μπορέσουν οι μηχανισμοί διάνοιξης να διεισδύσουν στο έδαφος. Το υψηλό βάρος επιβάλει μια γενικότερη στιβαρή κατασκευή που αποτελεί και την κύρια αιτία του υψηλού κόστους αυτών των μηχανών.
3	Η απουσία κατεργασίας σημαίνει απουσία ψιλοχωματισμένου εδάφους για να σκεπαστεί ο σπόρος	Οι μηχανές απευθείας σποράς διαθέτουν ειδικούς τροχούς (μονούς ή διπλούς, ελαστικούς ή μεταλλικούς, με δόντια ή χωρίς) που ανάλογα με την περίσταση έχουν την ικανότητα να ασκούν αρκετή πίεση στα τοιχώματα της αυλακιάς ώστε αυτή να κλείσει και να σκεπαστεί ο σπόρος.

Η μηδενική κατεργασία επιφέρει στο έδαφος μια σειρά από δομικές και λειτουργικές μεταβολές που δεν είναι δυνατόν να επέλθουν με τα συστήματα της μειωμένης κατεργασίας (η κατεργασία σε λωρίδες τα επιτυγχάνει εν μέρει, αλλά σε μικρότερο βαθμό). Οι μεταβολές αυτές υφίστανται σταδιακά, χρόνο με το χρόνο και ανάλογα με τον τύπο, την προϊστορία και τη συνολική διαχείριση του εδάφους, μπορεί να χρειαστούν λίγα η περισσότερα έτη για να γίνουν εμφανείς.

Δομικά, τα εδάφη αρχίζουν να αποκτούν σταθερότερα και μεγαλύτερα συσσωματώματα που συμμετέχουν πιο ενεργά στη δέσμευση του άνθρακα και τη συγκράτηση των θρεπτικών. Το πορώδες μεταβάλλεται επίσης. Δημιουργείται ένα πλουσιότερο και με περισσότερη συνέχεια δίκτυο πόρων, μικρότερης διατομής, οι οποίοι έχουν σε μεγάλο βαθμό κατακόρυφη διεύθυνση και φθάνουν μέχρι την επιφάνεια. Αυτό έχει δύο ευεργετικές επιδράσεις. Πρώτον, βελτιώνεται σημαντικά η διήθηση του νερού περιορίζοντας αντίστοιχα την επιφανειακή απορροή και δεύτερον, αυξάνει η ικανότητα συγκράτησης νερού εντός του μικροπορώδους.

Λειτουργικά, τα εδάφη καθίστανται σταδιακά πιο ενεργά καθώς αυξάνει η οργανική ουσία και βελτιώνεται η βιοποικιλότητα. Τα εδάφη αναγεννώνται ανακτώντας σταδιακά τη βιολογική τους δραστηριότητα και την ικανότητά τους να παρέχουν στις καλλιέργειες θρεπτικά στοιχεία σε ισορροπημένες αναλογίες. Οι οικοσυστημικές υπηρεσίες επανέρχονται στηρίζοντας το ευρύτερο γεωργικό περιβάλλον.

Η μηδενική κατεργασία αφήνει τα περισσότερα φυτικά υπολείμματα από όλα τα υπόλοιπα συστήματα, στην επιφάνεια του εδάφους. Τα φυτικά υπολείμματα έχουν ιδιαίτερη σημασία στη Γεωργία Διατήρησης